Periode ’40-’45 blijft bron van verhalen voor Chonda Luring

ONSTWEDDE - Na bijna vijf jaar Duitse bezetting werd het dorp Onstwedde op 12 april 1945 bevrijd. Over die jaren zijn twee oorlogsverhalenboeken verschenen: De muren hebben oren (2021) en De ramen hebben ogen (2025). 

Ze bevatten persoonlijke, aangrijpende, waargebeurde verhalen over de bezettingsjaren in het dorp en haar buitengebieden. Het zijn verhalen van moed, angst, wanhoop, verdriet, verraad, hulp, verlies en opoffering. Door de ogen van onder anderen kinderen-van-toen, hongerevacuées, een onderduiker, onderwijzeres, een gemobiliseerde soldaat, dwangarbeiders en onderduikgevers krijgt men een indringend beeld van de bezetting en bevrijding. Auteur Chonda Luring: ,,Zo zijn unieke familie- en dorpsverhalen uit een bijzondere periode, verrijkt met vele passende en bijzondere foto’s, bewaard voor de toekomst.’’ Van De muren hebben oren wordt binnenkort de derde druk verwacht.

‘Losse Flodders’
,,Zolang er verhalen zijn over de oorlogsjaren schrijf ik ze op’’, zegt Luring over haar hobby. Na de publicatie van 60 verhalen in haar boeken bleken er nog steeds bijzondere herinneringen te leven onder dorpsgenoten, velal kleine feiten. Ook die verzamelde ze en schreef Losse Flodders, die sinds april vorig jaar elke vrijdag op de dorpswebsite Onstwedde.info werden geplaatst. Al meer dan 50 korte verhalen zijn als ‘Losse Flodders’ te lezen.

Verzetsverhaal
Gaandeweg kwam Luring ook in contact met mensen die nog méér te vertellen hadden dan een korte herinnering . Ze interviewde opnieuw een aantal 80- en 90-plussers. ,,De generatie, die de Tweede Wereldoorlog zelf meemaakte wordt echter steeds kleiner. Gelukkig zijn er kinderen van hen, die veel hebben bewaard en onthouden. Zo kon ik een inkijk krijgen in het leven van een verzetsman. Ongelooflijk, de moed en het doorzettingsvermogen van hem en zijn collega’s. In moeilijke en gevaarlijke omstandigheden bleef hij zich, met gevaar voor eigen leven, inzetten voor de vrijheid van ons land.” Alle informatie van familie en uit archieven van onder meer het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) heeft ertoe geleid, dat er een nieuw, èxtra lang verhaal van geschreven kon worden. En daar bleef het niet bij...

Derde oorlogsverhalenboek
Er volgden nog meer nieuwe vertelsels en ook deze levende herinneringen uit de eerste en tweede hand zijn het waard om als cultureel geheugen bewaard te worden. Met deze verhalen, met nieuwe thema’s als het kampleven in Vught en de inzet voor de nazi-getinte Nederlandse Arbeidsdienst, zal er nog een derde Onstwedder oorlogsverhalenboek verschijnen. ,,Daarmee zal de trilogie compleet zijn. Tevoren heb ik nooit kunnen vermoeden dat er van zo’n relatief klein dorp – tijdens de oorlogsjaren zo’n 900 inwoners – zó veel geschreven konden worden.” Het derde boek zal naar verwachting in 2027 verschijnen. De eerste twee oorlogsverhalenboeken zijn, zolang de voorraad strekt, verkrijgbaar bij Modehuis Heije Wubs in Onstwedde en bij The Read Shop in Stadskanaal. De opbrengst van de boeken is bestemd voor dorpsbelangenvereniging Ocrea.