Museum van de Streek opent deuren in hartje Stadskanaal

21 december 2025, 17:36 Voorlezen Algemeen

STADSKANAAL – Het Streekhistorisch Centrum is na een halve eeuw vertrokken uit Huize ter Marse, direct naast de watertoren in Stadskanaal. Vandaag opent het museum weer haar deuren voor publiek in een nieuwe stijl op een nieuwe locatie: in het pand van de bibliotheek, waarmee het museum de handen ineen heeft geslagen. Bij een nieuwe plek hoort ook een nieuwe naam: Museum van de Streek. ,,Zo’n constructie als we hier hebben zie je nergens, dus dit is wel uniek te noemen.’’ 

De vernieuwing is meer dan een verhuizing: het museum vernieuwt de aanpak en het aanbod. Museum van de Streek vertelt de verhalen van gewone mensen die de Kanaalstreek maakten tot wat zij nu is – van turfstekers en arbeiders tot migranten en ondernemers van vandaag. In de nieuwe opstelling ontmoeten verleden, heden en toekomst elkaar op een interactieve en toegankelijke manier. De nieuwe naam is een bewuste keuze: ,,Het is een naam die veel meer uitnodigend is, maar onze publieksfunctie wordt ook veel breder. Daar hoort ook een nieuwe naam bij’’, zegt directeur Helen Kämink. ,,Toch verandert ons hoofddoel niet: we willen de geschiedenis van de streek laten zien, maar we gaan wel met onze tijd mee. Er komen nieuwe presentaties en alles wordt veel interactiever. Het is straks niet alleen meer lezen, maar ook zelf doen.’’ 

Museum en bibliotheek vormen straks samen een unieke culturele hub: een plek waar lezen, leren, ontdekken en beleven elkaar versterken. Bezoekers kunnen straks van een boek naar een expositie wandelen, een workshop volgen of meedoen aan een activiteit. ,,We gaan echt intensief met elkaar samenwerken en alles wordt met elkaar geïntegreerd. Het huiskamercafé en de lezingenzaal zullen we samen onder onze hoede nemen. We hopen dat het huiskamercafé vooral mensen uitnodigt om langer te blijven zitten om bijvoorbeeld de krant of een boek te lezen of een kop koffie te drinken. Bovendien zorgt Lekker Anderz voor de nodige lekkernijen en die samenwerking is ook nog weer van maatschappelijk belang. Daarnaast hebben wij natuurlijk onze eigen collectie boeken en het museum heeft een flink archief’’, legt Sandra Eerens van Biblionet Groningen uit. De bibliotheek werkt al langere tijd samen met het museum. Zo worden sinds de coronaperiode de zondagmiddagactiviteiten in de bibliotheek gehouden. ,,Overigens is dat niet de reden van onze verhuizing, want de eerste ideeën zijn al in 2019 ontstaan toen de watertoren werd verkocht. Toen kon het voor ons eigenlijk niet meer uit om op die plek nog weer flink te investeren en zijn we gaan nadenken over alternatieven’’, zegt Helen Kämink. ,,Maar toen kwam corona en het maken van een goed plan en het werven van fondsen kost ook gewoon veel tijd.’’ 

Cultureel hart 

De bestaande bibliotheekruimte is verbouwd tot een eigentijdse ontmoetingsplek voor iedereen die wil lezen, leren, ontdekken of herinneren. Zo komen cultuur, kennis en historie op een vanzelfsprekende manier samen. In het vernieuwde gebouw is vanaf nu onder meer plaats voor een jeugdafdeling en een gezamenlijke zaal voor lezingen en exposities. De inrichting is ontworpen door Includi en XPEX, die samen zorgen voor een inspirerende omgeving waarin erfgoed, educatie en beleving centraal staan. ,,We maken hier een plek waar verhalen en geschiedenis elkaar ontmoeten en waar iedereen welkom is. Het is dus niet alleen meer een plek om boeken en dvd’s te lenen, maar we ontwikkelen ook allerlei andere maatschappelijke en educatieve activiteiten, gecombineerd met het verhaal van het museum. Door de gezamenlijke locatie krijgt Stadskanaal een herkenbaar cultureel hart waar inwoners zichzelf en elkaar vinden.

Vrijwilligers betrekken 

Omdat zowel de bibliotheek als het museum veelal op vrijwilligers draaien, zijn zij al vroegtijdig in het proces betrokken. Sandra Eerens: ,,Voor hen gaat er ook wel wat veranderen. Daarom hebben we twee bijeenkomsten gehouden om iedereen bij te praten over onze gezamenlijke toekomst.  Want onze vrijwilligers ontvangen de bezoekers en brengen de verhalen tot leven. Zonder onze vrijwilligers kunnen we niet, dus we hebben ook iedereen de mogelijkheid gegeven hun gedachten en ideeën met ons te delen en daar houden we ook serieus rekening mee.’’ Natuurlijk biedt de nieuwe locatie ook de nodige voordelen. Helen Kämink: ,,Onze vrijwilligers zijn over het algemeen wel wat ouder en op de oude locatie werden sommige klussen in de praktijk gewoon lastig uit te voeren.’’ Het museum is al langere tijd bezig om het archief te digitaliseren en dat gaat gewoon door. Een groot deel krijgt straks ook z’n eigen plek in de bibliotheek.  

Het museum hoopt met de verhuizing vooral meer spontane aanloop te krijgen. ,,Op onze oude plek kon je vanaf de buitenkant niet goed zien of je wel naar binnen kon. Hier is dat compleet anders, dit straalt echt openheid uit. We zijn er straks echt voor het publiek en willen aansluiten bij de bibliotheek. Volgend jaar zullen bijvoorbeeld ook weer de zondagmiddagactiviteiten opgepakt worden.’’ Beide dames zijn het erover eens dat de basis van de samenwerking staat en dat nu de deuren weer opengaan, de rest vanzelf zijn plek zal vinden. ,,Het is ontzettend druk geweest, maar nu het echt klaar is weten we waar we het allemaal voor gedaan hebben.’’

Vandaag kunnen bezoekers alvast een eerste indruk van de vernieuwde bibliotheek en het museum krijgen tijdens een open huis. Bezoekers zijn tussen 9.30 en 17.00 uur welkom, wethouder Egbert Hofstra zal de deur openen. De officiële opening zal begin volgend jaar plaatsvinden. Overigens doen zowel het museum als de bibliotheek nog wel een oproep voor vrijwilligers. Meer informatie hierover is te vinden op VIP! Stadskanaal via vip.welstad.nl.

,,Zo’n constructie als wij hebben zie je nergens, dat is uniek’’